Πρωτοπρεσβύτερος Θεόδωρος Ζήσης
Ὁμότιμος Καθηγητής Θεολογικῆς Σχολῆς Α.Π.Θ.
1. Γιά
ποιούς λόγους ἀναφερόμαστε στήν θαυμαστή διάσωση;
Ἀπό δύο
λόγους παρακινηθήκαμε νά ὑπενθυμίσουμε τήν σωτηρία τῆς Λήμνου ἀπό θανατηφόρα
λοίμωξη, μπροστά στήν ὁποία ἡ τότε ἰατρική κοινότητα σήκωσε τά χέρια της
ἀδυνατοῦσα νά παρέμβει θεραπευτικά. Οἱ ἴδιοι οἱ γιατροί ἐφοβοῦντο νά πλησιάσουν
τήν προσβληθεῖσα πολίχνη, οἱ κάτοικοι τῆς ὁποίας, τρομοκρατημένοι ἀπό τήν ἀπειλή,
τελικά προσκάλεσαν τόν παρεπιδημοῦντα στό νησί ἀρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης Ἅγιο
Γρηγόριο Παλαμᾶ, ὁ ὁποῖος μέ προσευχητική παρέμβαση σταμάτησε θαυματουργικά τήν
λοίμωξη καί ἔσωσε τήν πολίχνη καί τό νησί ἀπό τά θανατηφόρα πλήγματα τῆς λοιμικῆς
νόσου.
Ὁ ἕνας
λόγος εἶναι ἡ ἑορτολογική ἐπικαιρότητα. Γιορτάσαμε πρόσφατα, τήν περασμένη
Κυριακή (Β´ Νηστειῶν), τήν μνήμη τοῦ μεγάλου, τοῦ μεγίστου, αὐτοῦ Ἁγίου καί
Θεολόγου γιά δεύτερη φορά, ἀφοῦ γιορτάζουμε ἐπίσης τήν μνήμη του καί στίς 14
Νοεμβρίου, ἡμέρα τῆς κοιμήσεώς του (†1359). Ἡ δευτέρωση αὐτή τῆς
μνήμης του ὀφείλεται εἰς τό ὅτι ἡ Ἐκκλησία ἀναγνωρίζει ὅτι μέ τούς ἀγῶνες καί τήν
διδασκαλία του προφύλαξε γιά δεύτερη φορά τήν Ὀρθοδοξία ἀπό τό νά περιπέσει σέ
αἵρεση καί πλάνη. Ἡ πρώτη φορά ἦταν ἡ διάσωση ἀπό τήν φοβερή, μακροχρόνια
αἵρεση τῆς εἰκονομαχίας, πού εἶχε ἀνατολικές καταβολές καί ἐπεχείρησε νά
περάσει μέσα στήν Ἐκκλησία τίς ἐχθρικές πρός τίς εἰκόνες γνῶμες τῶν Ἑβραίων καί
τῶν Μουσουλμάνων. Ἀποφεύχθηκε ἔτσι ὁ κίνδυνος τοῦ ἐξανατολισμοῦ τοῦ Χριστιανισμοῦ,
νά καταντήσει δηλαδή παρακλάδι τοῦ Ἰουδαϊσμοῦ, ὅπως συνέβη ἐν πολλοῖς μέ τόν
Μωαμεθανισμό. Μέ τόν Ἅγιο Γρηγόριο Παλαμᾶ καί τίς ἀποφάσεις τῶν συνόδων στίς
ὁποῖες κυριάρχησε ἡ διδασκαλία του (1341, 1347, 1351), καί ἀποκρούσθηκαν οἱ
πλάνες τοῦ δυτικοῦ μοναχοῦ Βαρλαάμ τοῦ Καλαβροῦ, πού εἶναι καί πλάνες τοῦ
Παπισμοῦ, γιά τό ὅτι ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ εἶναι κτιστή, ὅτι δηλαδή δέν ὑπάρχει ἄκτιστη
Θεία Χάρη καί Ἐνέργεια πού ἐνεργεῖ ἐπί τῶν κτισμάτων, ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία
ἀπέφυγε τόν κίνδυνο τοῦ ἐκδυτικισμοῦ, τοῦ ἐκλατινισμοῦ, καί ἐκράτησε ἔτσι ἀνόθευτη
τήν διδασκαλία τοῦ Εὐαγγελίου ἀπό ἀνατολικές καί δυτικές ἐπιρροές, ἔμεινε
γνήσια μεταξύ Ἀνατολῆς καί Δύσεως. Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς μᾶς ἄνοιξε τόν
ἄπειρο κόσμο τῆς ἄκτιστης Χάρης τοῦ Θεοῦ καί τοῦ Θείου Φωτισμοῦ, ὁ ὁποῖος
παραμένει κλειστός σέ ὅσους βιωματικά τόν ἀγνοοῦν καί κινοῦνται μέσα στά
πεπερασμένα ὅρια καί τίς μέτριες δυνατότητες τοῦ ἀνθρώπινου Ὀρθολογισμοῦ καί
τοῦ Δυτικοῦ Διαφωτισμοῦ.
Ὁ δεύτερος
λόγος γιά τόν ὁποῖο ἀποφασίσαμε νά ὑπενθυμίσουμε τήν θαυμαστή διάσωση τῆς
Λήμνου ἔγκειται εἰς τό ὅτι αὐτές τίς ἡμέρες, ἐξ αἰτίας τοῦ κορονοϊοῦ ἔχει
διασπαρῆ τόσος φόβος καί τόσος πανικός στούς ἀνθρώπους παγκοσμίως, ἀλλά καί
τελείως ἀδικαιολόγητα μεταξύ τῶν Χριστιανῶν, ὡσάν νά ἔχει ἐκλείψει παντελῶς ἡ
πίστη καί ἡ ἐλπίδα στήν Πρόνοια τοῦ Θεοῦ. Ὁ ἰός τῆς ἀπιστίας εἶναι πολύ
χειρότερος ἀπό τόν κορονοϊό, ὅταν μάλιστα προσβάλει ἀνθρώπους πιστούς καί
μάλιστα κληρικούς, πού θά ἔπρεπε νά πιστεύουν στήν παντοδυναμία καί ἀγαθότητα
τοῦ Θεοῦ, εἰς τό ὅτι ὅλες οἱ δυνάμεις τῆς φύσεως, ὅλοι οἱ φυσικοί νόμοι
ὑπακούουν στό θέλημα καί στίς ρυθμίσεις τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος ἠμπορεῖ νά
ἀναστείλει ἤ νά ἐπαναρυθμίσει τήν λειτουργία τους. Αὐτός ἠμπορεῖ καί νά
ἐξαφανίσει τίς λοιμώξεις καί νά φωτίσει ἀκόμη καί τούς ἀπίστους ἰατρούς,
μικροβιολόγους, λοιμωξιολόγους, καί ἄλλους νά βροῦν τά κατάλληλα ἐμβόλια γιά τήν
ἐκδίωξη τῆς ἴωσης καί τῆς λοίμωξης. Καί ἀντί πρός τήν κατεύθυνση αὐτή νά
κινηθοῦμε ὅλοι, ἀφήσαμε τούς ἐκ πεποιθήσεως ἀπίστους καί ἀθέους νά ἐκμεταλλευθοῦν
τόν φόβο καί τήν ἀγωνία τῶν ἀνθρώπων, συνιστώντας νά φύγουμε μακριά ἀπό τίς
ἐκκλησίες, μακριά δηλαδή ἀπό τούς χώρους, ὅπου κατ᾽ ἐξοχήν διά τῶν μυστηρίων καί
τῆς κοινῆς προσευχῆς ἐνεργεῖ ἡ ἄκτιστη Χάρη τοῦ Θεοῦ, μέ συνέπεια νά γίνουμε
εὐκολώτερα θύματα τῆς λοιμώδους νόσου, χωρίς τήν σκέπη καί τήν προστασία τοῦ
Θεοῦ, θύματα τοῦ ἀνθρωποκτόνου Διαβόλου καί τῶν συνεργατῶν του.